а. Nguyên nhân

Viêm gan virus cấp là bệnh thuộc phạm vi chứng Hoàng đản, Hiếp thống. Viêm gan A phần nhiều là thấp nhiệt nội trệ, viêm gan B là tà độc nội phục, hai loại này có thể tiềm ẩn mà không phát bệnh hoặc phát bệnh mà không có hoàng đản, hoặc có hoàng đản mà đa phần là dương hoàng, một sô" ít là âm hoàng. Cơ chế bệnh sinh chủ yếu. là khi cảm nhiễm ngoại tà (thấp nhiệt) dịch độc xâm phạm vào tỳ vị, nhiệt tà chưng đốt can đỏm gáy nên. Can mất sơ tiết, khí trệ huyết ứ mà gây nên hiếp thông. Dịch mật ứ trệ mà nghịch vào huyết phận, thượng tràn ỗ mắt, tràn ra bì phu mà phát hoàng đản. Vị trí bệnh ở can đỏm tỳ vị, từ khí nhập vào huyết, gây nên quá trình bệnh cả ở khí huyết phận.

b. Cơ chế bệnh sinh của bệnh:

Nhiều tác giả đã đưa ra các cơ chế bệnh sinh khác nhau:

Chức năng của can đỗm và tỳ vị trong bệnh viêm gan virus có sự ảnh hưởng tương hỗ. Thấp nhiệt trước tiên ảnh hưởng đến tỳ vị, làm cho khí cơ thăng giáng thất thường; nếu thấp nhiệt không hoá, tỳ mất kiện vận, can mất sơ tiết, dịch đỏm tràn ra mà gây hoàng đản.

 Nếu nhấn mạnh “thấp tà”: do khi cảm phải ngoại tà biểu 1 uất không điều đạt, trong cơ thể thuỷ thấp không thể thông qua mồ hôi và tiểu tiện mà bài xuất ra ngoài, thuỷ thấp nhiệt, thấp nhiệt uất chưng đốt can đởm mà gây bệnh.

Nếu nhấn mạnh yếu tố “nội thương”: viêm gan hoàng đản cấp tính chủ yếu do tỳ vị hư, cảm phải ngoại tà cộng thêm vấn đề ăn uống như uống rượu, các thức ăn nhiều dầu mõ, dẫn đến thấp nhiệt uất chưng, can mất sơ tiết, tỳ mất kiện vận.

Thấp nhiệt hiệp với độc xâm phạm là nguyên nhân đầu tiên của bệnh và hậu quả dẫn tới đàm thấp trở trệ, khí trệ huyết ứ trỏ thành then chốt của bệnh. Do dịch độc từ ngoài vào, làm tổn thương tỳ vị, thấp nhiệt nội sinh, ứ lâu ngày thành đàm, đàm nhiệt hỗ kết, chưng đốt can đởm, làm cho can mất sơ tiết, mật ứ tràn vào máu, tràn ra bì phụ mà gây hoàng đản.

Hoàng đản là do thấp nhiệt đình lưu ồ huyết phận mà không ỏ khí phận, can là huyết tạng cùng với đỏm quan hệ biêu lý, do đó hoàng đản xuất hiện là huyết mạch bị bệnh.

Đôi vối viêm gan cấp tính không có hoàng đản: khỏi đầu bệnh tại can tỳ, do can khí uất kết hoành nghịch phạm vị làm cho tỳ vị bất hoà; tỳ vị không hoà khí cơ không điều có thể thúc đây càng làm cho can khí. uất kết, cơ chế bệnh sinh của nó là “mộc uất thổ ủng” hoặc “thổ ủng mộc uất”.

Những năm gần đây, đa sô' các tài liệu về viêm gan virus cấp tính nêu: sự tổn thương tế bào gan tỷ lệ thuận với mức độ thấp nhiệt.

Tóm lai nghiên cứu cơ chế bệnh sinh của bệnh có thể khái quát la: Thấp nhiệt dịch độc -> từ khí và hụyết -> công năng tỳ vi can đỏm mất điểu hoà -» hụyết mạch bị bệnh, can lạc ứ trẹ phat thanh ‘ Hiếp thông”, dịch mật nội ứ, tràn ra thành “Hoàng đản”.

Đọc thêm tại: http://phongbenhgan.blogspot.com/2014/09/bien-chung-theo-yhct-trong-ieu-tri-viem.html